حسن سليماني
در سير مبارزات آيتاله سيد ابوالقاسم كاشاني عليه استبداد و استعمار، تبعيد 18 ماهه او به قزوين نيز در زمرهي مشقات و سختيهاي فراواني است كه اين چهرهي مبارز متحمل شده است.
آيتاله كاشاني كه پس از آغاز جنگ جهاني دوم و ورود متفقين به ايران، به بهانهي همکاري با آلمانها دستگير شده بود، پس از تحمل 16 ماه اسارت در زندانهاي اراک، کرمانشاه و رشت، با پايان جنگ جهاني دوم در 24 مرداد سال 1324 از زندان متفقين رهايي يافت. او در حاليكه از مقبوليت افزونتري در ميان مردم برخوردار شده بود، مبارزات تازهاي را عليه اقدامات احمد قوام كه در مقام نخستوزيري، عامل اجراي برنامههاي استعمارگران در ايران بود، آغاز كرد.
احمد قوام السلطنه با تشكيل "حزب دموكرات" ميكوشيد از آن به عنوان حزبي قوي براي مقابله با حزب توده و ايجاد پايگاهي جهت سازماندهي هواداران خود و پيروزي در انتخابات دوره پانزدهم مجلس شوراي ملي بهره ببرد. وي قصد داشت با كمك اين حزب، مجلس را فتح كرده و به دور از مخالفتهاي معمول مجلس به صدارت خود ادامه دهد.
كاشاني كه جهت افشاي اهداف قوام و روشنگري مردم، مسافرت تهران - مشهد را آغاز كرده بود در شهرهاي مختلف مورد استقبال گرم مردم قرار گرفت. از اين فضا براي افشاگري عليه دولت قوام استفاده كرد. سخنرانيهاي آيتاله كاشاني مردم را در مخالفت با دولت قوام، حزب دموكرات و انتخابات پانزدهم بسيج كرد.
هنگام حضور آيتاله كاشاني در سمنان، ميان كارگران تودهاي و ساير كارگران سمناني زد و خورد خونيني درگرفت كه به مجروح شدن جمع زيادي منجر شد. در شهر حكومت نظامي اعلام و هياتي مشغول رسيدگي به اين بلوا گرديد. هيات اعزامي از سوي قوام، آيتاله كاشاني را مسبب اين اتفاق معرفي كرد، لذا مأموران اداره نگهباني در شب نيمه شعبان- 28 تير 1325- اين روحاني خستگيناپذير را در راه شاهرود- سبزوار توقيف و به املاك سالار منصور (غفار يگانه) در روستاي بهجتآباد قزوين تبعيد كردند.
مدتي بعد، آيتاله سيدمحمد بهبهاني در مجلس ترحيم آيتاله سيدابوالحسن اصفهاني، مرجع تقليد شيعيان جهان، طي سخناني خطاب به شاه، خواستار آزادي آيتاله كاشاني شد. شاه هم دستوراتي دراين مورد به قوام داده و طي مذاكراتي كه ميان قوام و آيتاله بهبهاني صورت گرفت، قرار شد اقداماتي جهت رفاه حال آيتاله كاشاني انجام شود.
كاشاني در 22 آبان 1325 از بهجتآباد به قزوين منتقل شده و به حالت حبس و تبعيد در اين شهر ماند. تا اينكه در دي ماه 1325 ازطرف مردم تهران به نمايندگي مجلس انتخاب شد؛ ولي دولت احمد قوام با اقدامات يك جانبه، مانع از راهيابي آيتاله كاشاني به مجلس گرديد و نام وي را در حالي كه در آن زمان، تهران دوازده نماينده داشت، به عنوان چهاردهمين نفر معرفي كرد!
در مدت تبعيد 18 ماهه آيتاله كاشاني در قزوين، مردم اين شهر توجه و عنايت خاصي نسبت به ايشان داشتند تا اينكه براثر فشارهاي سياسي از سوي علما و مردم، كاشاني توانست در 15 آذر 1326 مجدداً به تهران بازگردد؛ هرچند اين آزادي ديري نپايد و وي بار ديگر به "بيروت" تبعيد گرديد.
